Navigation Menu+

Maak zelf kunst van hout

Geplaatst op okt 6, 2014 door in Kunst in huis

Wil je zelf eens aan de slag en je eigen kunstvoorwerp maken? Kies er dan eens voor om een beeld uit hout te snijden. Hout is goedkoop materiaal en makkelijker te bewerken dan bijvoorbeeld steen. Alleen de materialen die je nodig hebt, kunnen wat duurder zijn. Want goed gereedschap heeft zijn prijs.

Gereedschappen

Hieronder een overzicht van gereedschappen die je nodig hebt om je houten kunstwerk te vervaardigen. Essentieel is natuurlijk het hout, dan de zaag, een guts met een houten klopper, een halfronde rasp en schuurpapier. Hieronder vindt je een uitgebreide lijst:

  • Blok hout; zorg dat je om te beginnen niet een al te groot blok hout kiest. Het hout kan het beste droog zijn, dus let daarop bij de aanschaf. Nat hout is makkelijker te bewerken, maar schuurt veel sneller. Zelfs houtblokken kun je tegenwoordig online bestellen; erg handig.
  • Afkortzaag of cirkelzaag; je moet eerst het stuk hout op maat zagen. Een afkortzaag is daar ideaal voor, maar ook met een cirkelzaag kun je je blok op maat krijgen, zolang het blok niet te dik is.
  • Guts(en); koop er een van goede kwaliteit die goed in de hand ligt. Let er op dat het snijvlak gebogen is, zodat je de spaanders uit het blok kan gutsen. Meestal kun je gutsen kopen die sneden in de categorieën van 1 tot en met 10 hebben. Nummer 5 of 6, met een snijvlak van 20 tot 35 mm lengte, zijn de beste keuzes. Er zijn ook startersets verkrijgbaar, dan heb je gelijk een goed setje gutsen.
  • gutsen houtbeeldhouwenHandguts; voor het fijnere werk. Let erop dat je geen linoguts koopt. Kies voor een rechte steekbeitel (een kleinere dan de grote die hieronder staat) met een snijvlak van 12 mm, en daarnaast voor een rechte guts van hetzelfde formaat.
  • Steekbeitel; (van 20 mm) hiermee kun je rechte lijnen en gaten uithakken.
  • Houten klopper; een must om te hebben om zo met de guts in het hout te ‘hakken’ en te snijden. Je moet er eentje kopen die lekker in de hand licht en voor een klein kunstwerk kun je het beste een lichte klopper kopen.
  • Rasp(en); een rasp heb je nodig om de randen te bewerken. Koop een halfronde van ongeveer 30 cm die aan één kant vlak is en aan de andere kant bol. Je kunt er voor kiezen om ook nog een surformrasp aan te schaffen, die net wat meer mesjes heeft dan een gewone houtrasp en waarmee je een gladder oppervlakte weet te creëren.

    houtrasp

    Houtrasp

  • Schuurpapier; essentieel om het hout glad mee te maken. Hoe beter de kwaliteit, hoe meer effect. Kijk naar de hoeveelheid korrels voor het gewenste resultaat. Begin met een korrel van 60 voor grof werk, maar als je het gladder wil hebben, moet je fijner schuurpapier aanschaffen.
  • Werkbank met bankschroef; handig als werkplek. De werkbank moet veel klappen kunnen verdragen.
  • Lijmtang; dit kun je gebruiken wanneer je je kunstwerk stevig op zijn plaats wil houden. Zeker als je het bewerkt, is stabiliteit belangrijk.
  • Overige gereedschappen; je kunt hiernaast nog elektrische tools gebruiken, zoals een boormachine, een handschuurmachine (met een smal schuurlint) en eventueel een haakse slijper. Deze gereedschappen zijn optioneel en kun je beter gebruiken als je wat ervaren bent.

Hoe ga je te werk

Zagen, hakken, raspen en schuren zijn de kerntechnieken bij het beeldhouwen. Kies als eerste object een niet al te moeilijk beeld en laat je vooraf inspireren. Let er goed op dat je veilig te werk gaat: zorg dat je gutsen scherp zijn, hak niet vanuit je pols, maar vanuit de klopper en stop direct als je vermoeid raakt. Gebruik eventueel ook een mondkapje tegen het houtstof. Als je weet wat voor object je wilt verwezenlijken, ga je als volgt te werk.

Stap 1: op maat zagen
Zaag het blok hout op maat. Neem om te beginnen onge

veer een blok hout van maximaal 30 cm.

guts-klopper

Gutsen en klopper

Stap 2: de guts en de klopper
Vervolgens ga je te werk met de guts en je klopper. Dit zal je goed moeten leren. In het begin zal het niet meevallen, maar oefening baart kunst. Geef niet meteen op.

Stap 3: handguts en beitel
De handguts en beitel gebruik je zonder de klopper en is dus voor het kleinere snijwerk. Met je wijsvinger stuur je en kun je massa wegwerken. Een grote guts kun je hiervoor ook gebruiken, maar is moeilijker te hanteren: houd het heft van de guts in je ene hand, zodat je het staal met de andere hand kan vasthouden. Met die hand kun je door het hout snijden. Het is wel handig als je dit eenmaal kunt, om grote stukken weg te snijden. Je kunt in deze beginnershandleiding meer lezen over het aanbrengen van reliëf en andere technieken.

Stap 4: raspen
Als je gaat raspen, houd je je ene hand om het hecht, terwijl je met de andere hand de rasppunt laat sturen.

Stap 5: neem de tijd
Ga secuur te werk en neem goed je tijd om jouw perfecte vorm te krijgen. Snij je per ongeluk te veel weg, valt er een nerf uit of splijt het hout een beetje, maak je dan niet druk. Neem de tijd om dit opnieuw aan te passen en verder te bewerken. Met schuren en raspen kom je een heel eind.

houtolie-binnen

Houtolie voor binnen van IKEA

Stap 6: opschuren en oliën
Het schuren en glad maken van het oppervlak doe je als laatste stap, maar hier gaat veruit de meeste tijd in zitten. Als je het hout goed hebt opgeschuurd, kun je het oliën. Hoe harder het hout, hoe gladder je het kunt maken. Door het materiaal een olielaagje te geven, wordt het frisser van kleur. Informeer bij de groothandel over de soort olie je het beste kunt gebruiken.

Tips

Heb je zin gekregen om te beginnen met beeldhouwen met hout? Op deze website vind je een prima overzicht van gereedschappen die je aan kunt schaffen om hiermee te beginnen.
Op deze pagina vind je bovendien nog meer tips, instructies en ideeën.